Productie: Papier d'Arménie

Een van de producten die erg tot ieders verbeelding spreekt: Papier d'Arménie. Er zit dan ook een prachtig verhaal achter dit oude huisparfum. Het is zeker een van mijn favoriete producten.

Richting het einde van de 19de eeuw ontdekte Franse chemist Auguste Ponsot een oud gebruik in Arménie, het branden van Styrax (een houtsoort) als geur en disinfectant. Samen met zijn zakenpartner, apotheker Henri Rivier ontwikkelde hij het Papier d'Arménie. Rivier ontdekte dat, door het hars van de Styrax boom (benzoë) op te lossen in 90° alcohol er zich een blijvende geur ontwikkelde. Door het papier toe te voegen als ware een vessel, werd het een prachtig gebruiksproduct.

Na enig trial & error was het gewenste eindproduct eindelijk klaar. Het werd aan de wereld gepresenteerd tijdens de Wereldtentoonstelling in Parijs, 1889. Daar, overtuigd van de anti-sceptische eigenschappen, plaatsten de twee uitvinders twee stukken vlees onder twee stolpen, waarvan er één brandend Papier d'Arménie onder het glas had. Na een week was het vlees dat de geur geabsorbeerd had, nog steeds geschikt om te eten, het andere stuk was niet. Een gedenkwaardige experiment! Het was een immens succes. Zeker met de toenemende interesse in hygiene.

En de boekjes worden nog steeds gemaakt. Sinds 1885 staat, in een Parijse buitenwijk, een grote fabriek. En in de wijde omtrek ruik je het papier. Tijd lijkt te zijn gestopt in deze fabriek waarvan de ramen open zomer en winter blijven. De lucht moet goed doorstromen in dit gebouw waar duizenden en duizenden geurende vellen liggen te drogen. Alles wordt nog met de hand bewerkt, de machines en het hele proces zijn artisanaal. De kleindochter van Rivier, Mireille Schvartz, leidt momenteel als derde generatie het bedrijf.

De benzoë-hars is de basis en staat van oudsher bekend om het vermogen om te ontspannen en te kalmeren. Styrax is een grote, tot 20 meter, hoge tropische boom met bleekgroene bladeren, witachtig aan de onderkant en witte bloemen gevolgd door platte vruchten. Het belangrijkste productie gebied is Maleisië.

Het productieproces bestaat uit diverse stadia, waarbij de 12 medewerkers liefdevol de papieren bewerken onder het nauwgezette oog van het hoofd van het lab. Het begint met de Styrax, de beste benzoë-hars, geleverd in de vorm van tranen, maar liefst twee ton die jaarlijks door de fabriek wordt gebruikt. Naar een oud ritueel wordt de hars ontbonden in een alchohol bad gedurende twee maanden, waarna het geurende extract wordt toegevoegd aan het papier. De bladen worden in een natuurlijke zout oplossing gedoopt zodat ze langzamer branden. Alles met de hand, blad voor blad. Na het weken en drogen, worden de papieren bladen een maand lang onder een pers gelegd. Al met al duurt het zeker 3 maanden voordat de boekjes geperforeerd en gesneden kunnen worden. Jaarlijks produceren ze zo 3 miljoen boekjes.

© foto Didier Raux. www.didier-raux.com

Elk Papier d'Arménie boekje bestaat uit 36 strips, 12 blaadjes van 3. Je gebruikt het door een strip af te scheuren, te vouwen als een accordeon, aan te steken en uit te blazen. Vervolgens brandt het dan langzaam op en neutraliseerd het de lucht terwijl het een hele zachte geur afgeeft.

Armenie, de nieuwe versie met de mooie vogel (het Armeense woord voor vogel en papier zijn hetzelfde), is ontworpen door de Armeens-Franse parfumeur Francis Kurkdjian en heeft noten van vanille en mirre. Francis Kurkdjian heeft zijn eigen parfumhuis en is een meester in zijn vak. Dit nieuwe boekje is erg populair in de winkel, het heeft een zachte maar aanwezige geur. Terwijl de originele groene boekjes wat neutraler van geur zijn, is deze blauwe Armenie echt geparfumeerd.

Ook fijn: het papier dat wordt gebruikt is gecertificeerd door de FSC (Forest Stewardship Council).

#home #frans